Κρασιά από Ηφαιστειoγενή εδάφη: Μερικές Σκέψεις
30 January 2016

Για την πρώτη γευσιγνωσία της χρονιάς είπαμε με τον Γρηγόρη να κάνουμε κάτι πρωτοποριακό και να πιάσουμε ένα trend της παγκόσμιας οινικής σκηνής. Τα κρασιά απο Ηφαιστειογενή εδάφη ή αλλιώς Volcanic Wines! Για αυτά τα κρασιά υπάρχει διαδεδομένη η άποψη ότι διαθέτουν ένα ξεχωριστό χαρακτήρα που εκφράζεται από φρέσκια οξύτητα, μία αλμυρή (ή αν προτιμάτε υφάλμυρη γεύση) αλλά και μεγάλες δυνατότητες παλαίωσης στο χρόνο.

Είπαμε λοιπόν να πιάσουμε το ''απλό'' αυτό θέμα, να το βάλουμε κάτω και να προσπαθήσουμε να πούμε πράγματα αλλά και να δοκιμάσουμε κάποια αντιπροσωπευτικά κρασιά από περιοχές με ηφαιστειογενή εδάφη από το Soave, την Etna και την Καμπανία εως την Σαντορίνη, το Kamptal στην Αυστρία και την Napa Valley. Διευρύναμε την παρέα μας με τους καθηγητές Δρ. Γιάννη Παρασκευόπουλο (συνιδιοκτήτη του Κτήματος Γαία) και Δρ. Στέφανο Κουνδουρά για να δώσουν επιπλέον πληροφορίες και γνωστικό βάθος σε ένα εξαρχής σύνθετο θέμα.

Ένας επιπλέον παράγοντας που έδινε έξτρα ενθουσιασμό αλλά και περισσότερη αβεβαιότητα, είναι ότι χρονικά ερχόταν πριν από το μεγάλο Volcanic Wines Masterclass στο Λονδίνο με το Ινστιτούτο των Masters of Wine (που γίνεται τον Φεβρουάριο) αλλά και πριν βγει το βιβλίο του John Szabo MS που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο του 2016.  Άρα λιγότερες πληροφορίες διαθέσιμες.

Τα είδη των ηφαιστειογενών εδαφών

Ο Κουνδουράς μίλησε για τα πυριγενή εδάφη που δημιουργούνται από την στερεοποίηση βασικά της λάβας, ανάμεσά τους υπάρχουν τα ηφαιστειογενή που διακρίνονται σε ανδεσίτες, ελαφρόπετρες, βασάλτες, τοφούς, ρυόλιθους και οψιδιανούς. Όλα τους χαρακτηρίζονται από γενικά καλή αποστράγγιση και κάποια είναι πιο εύφορα εδάφη από ότι φανταζόμαστε ενώ άλλα είναι πολύ φτωχά.

Πιο συγκεκριμένα για τη Σαντορίνη έκανε την υπόθεση ότι εφόσον εκεί το κύριο χαρακτηριστικό είναι η ελαφρόπετρα, και αν ένα κύριο συστατικό παίζει ρόλο, αυτό θα πρέπει να είναι βασικά το πυρίτιο ακολουθούμενο από το νάτριο και ίσως το ελάχιστο ασβέστιο που συναντώνται σε αυτά τα εδάφη. Με άλλα λόγια δηλαδή ότι το πυρίτιο κάνει την διαφορά τουλάχιστον στη Σαντορίνη αφού εκεί συναντάται σε τρελές συγκεντρώσεις περνώντας τελικά στο κρασί και δίνοντας αυτή την αλμυρή αίσθηση που αντιλαμβανόμαστε. 

Αυτά τα ωραία και ακόμα περισσότερα ειπώθηκαν πριν προχωρήσουμε όπως έπρεπε άλλωστε στο θέμα της ορυκτότητας. 

Σαντορίνη: στην επιφάνεια μπορεί να διακρίνει κανείς Βασάλτη (μαύρη πέτρα), Ανδεσίτες (γκρι) ενώ όλο το υπόλοιπο είναι ελαφρόπετρα

Η απαγορευμένη λέξη - The M word

Σε μία εντυπωσιακή εισαγωγή για την ορυκτότητα (MINERALITY) ο Παρασκευόπουλος ξεκίνησε λέγοντας ότι η λέξη ορυκτότητα είναι ανάμεσα στις τρεις πιο συνηθισμένες όταν περιγράφουμε ή όταν μιλάμε γενικά για το κρασί. Οι άλλες δύο; Μπανάνα και βανίλια και προσωπικά θα έβαζα εκτός συναγωνισμού το τερρουάρ ως Νο1. Στη συνέχεια όρισε τις τρεις κατά την προσωπική του άποψη συνιστώσες για την ύπαρξη ορυκτότητας στα κρασιά ενώ φάνηκε διστακτικός να συνδέσει το θέμα της πιο κλειστής ή αναγωγικής οινοποίησης με την ορυκτότητα. 

1. Ύπαρξη μυκήτων στις ρίζες που λέγονται μυκόριζες και συναντώνται σε υγιή και ζωντανά εδάφη όπως για παράδειγμα αυτά που καλλιεργούνται βιολογικά.

2. Εκτεταμένο ριζικό σύστημα που συναντάται σε μεγάλους σε ηλικία αμπελώνες.

3. Ύπαρξη πολλών ιχνοστοιχείων και ορυκτών στο έδαφος.

Έχω γράψει και παλαιότερα για την ορυκτότητα στο κρασί, που κάποιοι την λένε μεταλλικότητα, μεταφράζοντας (εσφαλμένα) το minerals σε μέταλλα ενώ το σωστό είναι ορυκτά. Νομίζω ότι θα μπορούσε να προκύψει (αν υπάρχει πάντα ως έννοια) σε οποιοδήποτε έδαφος με έντονη παρουσία μυκόριζων, πολλά ιχνσοστοιχεία κλπ. Γιατί να είναι προνόμιο συγκεκριμένων αμπελώνων; 

Θα ρωτήσει κάποιος για την M λέξη και θα έχει απόλυτο δίκιο. Τι είναι τελικά η ορυκτότητα και πως την αντιλαμβανόμαστε

Δυστυχώς δεν υπάρχει επίσημος ορισμός γιατί αν έχετε καταλάβει σωστά πρόκειται για μία λέξη φάντασμα λίγο πολύ...μιλάμε για αυτήν και δεν την βλέπουμε ποτέ! Αν και τονίζω ξανά το αν, υπάρχει, την εντοπίζω στη μύτη με μία αίσθηση βρεγμένης πέτρας (βοηθάει καμία φορά να το καταλάβουμε καλύτερα αν φανταστούμε τις πέτρες σε καυτό ήλιο) ενώ στο στόμα σου δίνει την αίσθηση ότι πίνεις νερό από πηγάδι και έρχεται με μία σχεδόν ξυραφάτη αίσθηση στο πίσω, πίσω μέρος στη γλώσσα. 

Αν λοιπόν η οξύτητα είναι το πρώτο πιάτο και την γευόμαστε πιο μπροστά στη γλώσσα, η ορυκτότητα είναι το κυρίως και έπεται. 

Ας πάμε όμως και στα μικρά συμπεράσματα που προέκυψαν από τα 8 κρασιά που δοκιμάσαμε από ηφαιστειογενή εδάφη....

Πρώτες εντυπώσεις

1. Σε σχεδόν όλα τα λευκά κρασιά που δοκιμάσαμε είδαμε αρκετά ορυκτά στοιχεία πιο τονισμένα στο Riesling και στην Σαντορίνη και λιγότερο στα υπόλοιπα αν και εμφανή και εκεί πάντως.  

2. Οι οξύτητες ήταν φρέσκες, σχεδόν σε όλα τα κρασιά, ενώ ότι δοκιμάστηκε άνετα έχει από 3 εώς 10 χρόνια ζωής μπροστά του.

3. Στα κόκκινα κρασιά που το θέμα της ορυκτότητας είναι αρκετά πιο αδύναμο τα 2 κρασιά από την Ιταλία έδειξαν ανάλογο χαρακτήρα, ειδικά το κρασί από την Etna σε πολύ μεγάλο βαθμό. 

4. Σίγουρα πολλές απορίες παραμένουν όπως για παράδειγμα αν η αίσθηση της ορυκτότητας μειώνεται με τον χρόνο ή με την επίδραση των διάφορων οινοποιητικών μεθόδων (οινολάσπες, ωρίμαση κλπ.) 

Η καλύτερη βέβαια απορία νομίζω είναι το πόσο marketing και πόσο πραγματικότητα είναι ένα τέτοιο θέμα και αυτό σηκώνει πολύ μεγάλη συζήτηση. 

Τα 2 flights

1. Chateau Golan Sauvignon Blanc 2014, Golan Heights Ισραήλ (Μη διαθέσιμο στην Ελλάδα)

2. Jurtschitsch Riesling Zobinger Heilingestein 2013, Kamptal, Αυστρία (Μη διαθέσιμο στην Ελλάδα)

3. Pieropan Soave Calvarino 2011, Ιταλία (Ανθίδης)

4. Γαία Θαλασσίτη 2015, Σαντορίνη Ελλάδα

5. Tenuta Giardini Arimei, Pietra Box 2012, Ischia, Ιταλία (Μη διαθέσιμο στην Ελλάδα)

6. Mastroberardino Radic Rierva Antonio 2008, Taurasi Ιταλία (Μη διαθέσιμο στην Ελλάδα)

7. Terre Nere Prephylloxera 2013, Etna, Ιταλία (Mr. Vertigo)

8. Mayacamas, Cabernet Sauvignon 2009, Napa Valley ΗΠΑ (Μη διαθέσιμο στην Ελλάδα)

Γιάννης Καρακάσης MW

Flight 1

Flight 2

The Team (Γρηγόρης, Στέφανος Κουνδουράς, Γιάννης Παρασκευόπουλος, Γιάννης)

 

RELATED POSTS
16 January 2013
Η οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα έχει πείσει τους Έλληνες οινοπαραγωγούς ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν στις εξαγωγές. Αυτό που προσφέρουν στην παγκόσμια αγορά είναι ένα εύρος καλοφτιαγμένων, οικονομικά προσιτών κρασιών, ...
16 January 2013
Το κρασί Tokaji είναι από τους πιο φημισμένους επιδόρπιους οίνους στον κόσμο, με την παραγωγή του να επικεντρώνεται στο βόρειο-ανατολικό άκρο της Ουγγαρίας, την περιοχή Tokaj-Hegyalja. Θρύλοι συχνά συνοδεύουν την ...
16 January 2013
Το Chardonnay είναι μια ποικιλία που όταν παράγεται από λιγότερο φημισμένες περιοχές, έχει την δυνατότητα να είναι και συναρπαστικό και λιγότερο ακριβό, πάντα συγκριτικά με κρασιά από τη Βουργουνδία ή ...

VIDEOS

07 May 2016
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ελαττώματα του κρασιού είναι η οσμή φελλού (φελλομένο κρασί ή μπουσονέ). Τι είναι και πως γίνεται αντιληπτό; O Γιάννης Καρακάσης MW απαντά μέσα από τη ...

Pages

29 July 2013