ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΟ TERROIR ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΥΘΡΑ ΚΡΑΣΙΑ-BACKSTAGE
02 November 2013

Από την αρχή ήταν ένα τολμηρό αλλά και ταυτόχρονα προκλητικό εγχείρημα και γι'αυτό άλλωστε το κάναμε. Ακούμε για terroir σε όλο τον κόσμο ως αυτό που καθορίζει τον χαρακτήρα σε πολλά, ειδικά premium κρασιά. Και ενώ λίγοι άνθρωποι θα διαφωνούσαν με την ιδέα ότι το κρασί λαμβάνει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά από το μέρος που μεγαλώνει αφού μία ντοματιά στο μπροστινό μέρος του σπιτιού μας μεγαλώνει διαφορετικά από το πίσω και το ότι ο άνθρωπος παίζει ρόλο ως προς την έκφραση αυτών, φαίνεται ότι υπάρχει μία κατάχρηση του όρου.

Με πολύ μεγάλη χαρά διαπιστώσαμε το μεγάλο ενδιαφέρον του κόσμου πρώτον να γεμίσει για μια ακόμα φορά το Paradiso αλλά και να ακούσει μερικά καινούργια πράγματα.

__________ (9) (800x600)

Και ξεκινήσαμε εξηγώντας ότι το terroir είναι κατά βάση μία περισσότερο φιλοσοφική ιδέα που δεν στηρίζεται σε κάποιο νομικό πλαίσιο όπως οι ταξινομήσεις(classifications) ή οι ονομασίες προέλευσης. Και ενώ υπάρχουν ορισμοί, είναι σίγουρο ότι αν βρεθούν 10 άνθρωποι κάτω από την ίδια στέγη θα δώσουν ισάριθμους διαφορετικούς με το φλέγον ζήτημα να είναι μέχρι που επιτρέπεται η ανθρώπινη παρέμβαση.

Στη συνέχεια αναφερθήκαμε στις παρερμηνείες που σχετίζονται με το terroir, δηλαδή ότι έχει έννοια για πολύ μικρές ομοιόμορφες περιοχές στο μέγεθος των αμπελοτοπιών, ότι δεν υπάρχει η παραμικρή επιστημονική απόδειξη ότι το αμπέλι μαζεύει αρώματα από τις πέτρες του εδάφους και αναφερθήκαμε στις απόψεις του soil gury Claude Bourguignon για την μεγάλη αξία ενός εκτεταμένου ριζικού συστήματος αλλά και των μυκήτων που λέγονται mycorrhizae και αποτελούν ένδειξη υγιούς εδάφους. Ακόμα εξηγήσαμε το πως ένα terroir μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά από ένα οινοποιό αλλά και ότι η αξία του εδάφους υπερεκτιμάται σε σχέση με την αξία της ποικιλίας και του κλίματος.

Η εισαγωγή στο terroir έκλεισε με απόψεις από σημαίνοντα άτομα στο χώρο του κρασιού τονίζοντας ειδικά την γνώμη του Paul Draper(Ridge),  ‘I accept that there’s no scientific evidence to prove that terroir exists. Maybe science will catch up one day and figure it all out. Or we may never have the tools to say why certain wines taste the way they do. But the empirical evidence is clear’

Στο κόνσεπτ της γευσιγνωσίας τώρα που ήταν στημένη σε 4 flight των τριών κρασιών. Στην Ελλάδα η όποια συζήτηση για terroir κόκκινων κρασιών είναι γύρω από τις ονομασίες προέλευσης της Νεμέας και Νάουσας  και κατ'αυτό τον τρόπο θελήσαμε να δούμε διαφορετικά terroir(οικοσυστήματα) και τις ερμηνείες τους. Δεν θελήσαμε να εξετάσουμε μόνο ένα terroir αλλά να δώσουμε γενικότερη τροφή για σκέψη με μία ευρύτερη ματιά.

Έτσι στη Νεμέα υπήρχαν κρασιά από τον Ξηρόκαμπο/Αχλαδιά(Terroir Παπαιωάννου 2004), Ασπρόκαμπο( Σκούρας Grand Cuvee 2005) και Κούτσι(Κτήμα Γαίας 2007) όπου η κύρια διαχωριστική γραμμή είναι πιθανότατα το υψόμετρο. Περιγράφοντας τα χαρακτηριστικά των τριών περιοχών δώσαμε την δυνατότητα να δοκιμασθούν τυφλά για να γίνει μία συζήτηση αμέσως μετά και πιο interactive η παρουσίαση. Προφανώς και το ζητούμενο δεν ήταν ο εντοπισμός του κρασιού από τον Ξηρόκαμπο ή τον Ασπρόκαμπο αλλά η καλύτερη κατανόηση των κρασιών.

__________ (12) (800x600)

Μετά τη Νεμέα η σειρά της Νάουσας και του Ξινόμαυρου. Με βάση τη μελέτη των 13 οικοσυστημάτων του 2005(Σπινθηροπούλου, Κουνδουράς, Μαρίνος) έγινε μία περιπλάνηση στις υποπεριοχές του Τριλόφου/Φυτειάς(Γη και Ουρανός 2011), Παλιοκαλιά(Παλιοκαλιάς Δαλαμάρα 2008) και Ράμνιστα(Ράμνιστα Κυρ Γιάννη 1999). Στην τελευταία εξηγήθηκαν και οι διαφορές μεταξύ της παλαιάς Ράμνιστας προ του 2005 και της νεώτερης που είναι πιο terroir προσανατολισμένη.

__________ (10) (800x600)

Ενδιάμεσα στα δύο flights συζητήθηκαν η ανθρώπινη παρέμβαση σε σχέση με την έκφραση του terroir εστιάζοντας κυρίως στο θέμα της νέας δρυός. Μιλήσαμε για οργανική καλλιέργεια, άγριες ζύμες, έλλειψη κολλαρίσματος και φιλτραρίσματος ενώ στο θέμα του νέου βαρελιού, άποψή μας είναι ότι αυτό δεν είναι σώνει και καλά απαγορευτικό με το ποσοστό του να εξαρτάται ανάλογα της συμπύκνωσης του φρούτου και της ποικιλίας.

Ακολούθησαν άλλα δύο flights με τις διεθνείς ποικιλίες, Cabernet Sauvignon και Syrah και εδώ τα πράγματα έγιναν ακόμα δυσκολότερα αφού το ταξίδι μας ήταν σε όλη την Ελλάδα και όχι σε συγκεκριμένη περιοχή με τον κόσμο όμως να επιμένει να τα σερβίρουμε τυφλά. Στη σειρά των Cabernet δοκιμάστηκαν δύο χαρμάνια και δύο μονοποικιλιακά κρασιά με σκοπό να συζητηθεί κατά πόσο η προσθήκη μίας άλλης ποικιλίας αραιώνει την έννοια του terroir. Αν του δίνει περισσότερη πολυπλοκότητα γιατί όχι είναι μία σκέψη? Δοκιμάστηκαν τα Μετόχι 2001 Τσάνταλης και το 815 του Πυργάκη από τις περιοχές του Αγίου Όρους και του Ασπρόκαμπου αντίστοιχα καθώς και τα 100% Cabernet Sauvignon από την περιοχή της Αταλάντης( Καπνίας 2004 Χατζιμιχάλη) και από την Τριφυλία(Τσώλης 2004 Annys Annimus).

__________ (13) (800x600)

__________ (8)

Στο Syrah που έχει βρει στην Ελλάδα ένα τόπο που μπορεί να δώσει εκφραστικά, ισορροπημένα και πλούσια κρασιά εξαιρετικής ποιότητας δοκιμάστηκαν τα Nostos Μανουσάκης 2010(αμπελώνας 1.4ha Κερατίδια Χανίων), Κίκονες 2007 (1ha αμπελώνα στη Μαρώνεια) καθώς και το Avantis Collection 2007(1ha στην περιοχή Αφράτη Ευβοίας).

__________ (14) (800x600)

Το εντυπωσιακό σε αυτή τη γευσιγνωσία ήταν ότι μετά από 2.5 ώρες ο κόσμος ήταν τόσο φρέσκος όσο όταν ξεκινούσε γεγονός που δείχνει ότι, ή δεν τους μπερδέψαμε όσο θέλαμε ή ότι απολάμβαναν το μπέρδεμα. Ή μπορεί και τα δύο. Τα συμπεράσματά μας καταγράφονται και θα επανέλθουμε με περισσότερα άρθρα και γευσιγνωσίες στη συνέχεια.

__________ (15) (800x600)

Προς το παρόν θα θέλαμε να διατυπώσουμε ένα μικρό μανιφέστο για καλύτερη έκφραση του terroir ενός αμπελοτοπιού ή πολύ συγκεκριμένης περιοχής

1. Τουλάχιστον sustainable viticulture(ολοκληρωμένης διαχείρισης) και ιδανικά Οργανική

2. Μικρόρωγοι κλώνοι που εστιάζουν στην ποιότητα

3. Χαμηλές στρεμματικές αποδόσεις

4. Σχολαστική επιλογή της πρώτης ύλης

5. Απαλή οινοποίηση αποφεύγοντας εμπορικές ζύμες, ένζυμα, προσθήκη εξευγενισμένων ταννινών, κολλάρισμα, φιλτράρισμα κλπ

Για εμάς ήταν μία πολύ απαιτητική γευσιγνωσία που όμως την ευχαριστηθήκαμε στο 100% από το πρώτο λεπτό εως την λήξη. Απαιτούσε κατ'αρχάς κάποιες βασικές στοιχειώδεις γνώσεις για το κρασί και αυτός είναι ο λόγος που το κάναμε Masterclass και ανοικτό μυαλό στη συνέχεια γιατί το terroir (αν υπάρχει πάντα) μιλάει σε πολύ χαμηλούς τόνους. Ο στόχος ήταν να γίνει μία εισαγωγή και μία συζήτηση για τη διάσταση του terroir χωρίς απόλυτες γραμμές, να δημιουργηθεί προβληματισμός και όχι να βρεθούν τα κρασιά και οι περιοχές. Το τελευταίο ήταν απλά μέρος του παιχνιδιού.  Η κατανόηση του terroir είναι μία ολιστική υπόθεση και επειδή πιστεύουμε ότι μόνο ανοίγοντας τους ορίζοντές μας μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα ένα οικοσύστημα και συνεπώς το ίδιο το κρασί θα επανέλθουμε.  TERROIR CAN BE PRESENTED BUT NOT PROOVED-EXCEPT BY SENSES

Μέχρι τότε ετοιμαστείτε για μία γευσιγνωσία πολλών Baume από το Μοσχάτο στο Βινσάντο, την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου με ένα ταξίδι στα εξαίσια γλυκά κρασιά της Ελλάδας ξεκινώντας με τα όψιμου τρύγου και προχωρώντας στα λιαστά, στα ενισχυμένα και στους Ιστορικούς γλυκείς οίνους. Icewine κανείς?

RELATED POSTS
16 January 2013
Η οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα έχει πείσει τους Έλληνες οινοπαραγωγούς ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν στις εξαγωγές. Αυτό που προσφέρουν στην παγκόσμια αγορά είναι ένα εύρος καλοφτιαγμένων, οικονομικά προσιτών κρασιών, ...
16 January 2013
Το κρασί Tokaji είναι από τους πιο φημισμένους επιδόρπιους οίνους στον κόσμο, με την παραγωγή του να επικεντρώνεται στο βόρειο-ανατολικό άκρο της Ουγγαρίας, την περιοχή Tokaj-Hegyalja. Θρύλοι συχνά συνοδεύουν την ...
16 January 2013
Το Chardonnay είναι μια ποικιλία που όταν παράγεται από λιγότερο φημισμένες περιοχές, έχει την δυνατότητα να είναι και συναρπαστικό και λιγότερο ακριβό, πάντα συγκριτικά με κρασιά από τη Βουργουνδία ή ...

VIDEOS

07 May 2016
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ελαττώματα του κρασιού είναι η οσμή φελλού (φελλομένο κρασί ή μπουσονέ). Τι είναι και πως γίνεται αντιληπτό; O Γιάννης Καρακάσης MW απαντά μέσα από τη ...

Pages