Η Jancis Robinson για τους ειδικούς του κρασιου και το μέλλον τους
29 September 2015

Πριν λίγο καιρό η Jancis Robinson δημοσίευσε ένα άρθρο-σταθμός για το κρασί με τον τίτλο What Future for Expertise? που μπορείτε και αξίζει να το διαβάσετε όλο εδώ.

Από τον τίτλο υποπτεύεται κάποιος ότι η διάσημη κριτικός οίνου και συγγραφέας θα διαπραγματευθεί το μέλλον για τους λεγόμενους experts του κρασιού, ένα καυτό θέμα που λίγοι το έχουν πιάσει ουσιαστικά. Έχοντας σαν βάση τις απόψεις της θα προσπαθήσω με τη σειρά μου να το αναλύσω λιγάκι περισσότερο. 

Ξεκινάει λέγοντας ότι μόνο μία φορά στην ζωή της έπιασε τον εαυτό της να νομίζει ότι ήξερε τα πάντα για το κρασί, το 1978 όταν τελείωσε το WSET Diploma που ήταν και η καλύτερη μαθήτρια. Τα υπόλοιπα χρόνια, της έδειξαν πόσα πράγματα ακόμα είχε να μάθει και στην τελική ανακαλύπτει νέες γνώσεις καθημερινά. (σ.σ Βαθμός Υπεροψίας Jancis υπό το 0)

Βέβαια ως κάποιος που συμπληρώνει 40 χρόνια συγγραφικής δραστηριότητας με την νέα έκδοση του Oxford Companion to Wine να είναι προ των πυλών, ΝΑΙ θεωρείται από αρκετούς ως wine expert. (σ.σ εδώ ουσιαστικά κάνει 2 πράγματα, πρώτον ένα statement ότι κάτσε καλά 40 χρόνια είναι αυτά, δεν τα έχει ο καθένας και δεύτερον μας ενημερώνει και για τη νέα έκδοση του βιβλίου OCTW).

Και αμέσως μετά μπαίνει στο ζουμί, ότι είναι δηλαδή ξεκάθαρο ότι στην εποχή της άμεσης επικοινωνίας που διανύουμε, η δύναμη των experts αρχίζει και κλονίζεται. Πριν 2 δεκαετίες ο Robert Parker δέσποζε με το σύστημα βαθμολογίας των 100 βαθμών. Η Jancis λέει χαρακτηριστικά ότι μπορούσε να φτιάξει ή να σπάσει κρασιά (make or break a wine) και ότι επιπρόσθετα ήταν αυτός που επινόησε τον τίτλο του οινοκριτικού. Ο Parker δεν ήταν μόνος του βέβαια και σύντομα πλαισιώθηκε από μια ομάδα ειδικών all over the world.

Όμως οι εποχές έχουν αλλάξει με τις διάφορες εφαρμογές (applications τα λένε τώρα στο χωριό μας) που διαβάζουν την ετικέτα και που σε πληροφορούν για το κρασί, με το Wine Searcher φυσικά (σ.σ αν και αυτό βασικά παρουσιάζει βαθμολογίες ειδικών) και με το Cellar Tracker μία τεράστια δεξαμενή σημειώσεων που ο καθένας μπορεί να νιώσει ότι είναι ένας μικρός Parker και να απονείμει ένα 100/100 ή ένα 70/100 απέχοντας έτη φωτός όμως από το να φτιάξει ή να σπάσει ένα κρασί.

Στη συνέχεια η Jancis κάνει μια ενδιαφέρουσα τοποθέτηση ότι το κρασί ήταν από εκείνα τα θέματα που ο κόσμος δίσταζε να εκφέρει προσωπική γνώμη ίσως λόγω περιορισμένης κατανάλωσής του, σε αντίθεση για παράδειγμα με το φαγητό. Με τις προσωπικές επιφυλάξεις του καθενός βαθιά κρυμμένες η υπόθεση κατέληγε στους experts-εδικούς-κριτικούς να πουν στους συνηθισμένους καταναλωτές τι πιστεύουν και να περιγράψουν αυτές τους τις σκέψεις.

Όμως τώρα, συνεχίζει, που το κρασί είναι αρκετά συνηθισμένο, έχει χάσει κάπως αυτή του την ελιτίστικη χροιά (σ.σ παραμένει όμως ελιτίστικο στην κορυφή της πυραμίδας. Διαβάστε εδώ περισσότερα). Συνεπώς και με την βοήθεια των social media (Facebook-Twitter-Instagram) οι καταναλωτές αισθάνονται πλέον αρκετά τολμηροί να εκφέρουν την γνώμη τους ή να ποστάρουν απλά μία φωτογραφία.

Στο σημείο αυτό η Jancis έρχεται να θέσει το πρώτο βασικό ερώτημα. ''Εφόσον όλοι ξέρουμε ότι το word of mouth είναι το ισχυρότερο εμπορικό εργαλείο στον κόσμο και λαμβάνοντας υπόψιν το πως μεγεθύνεται αυτό από τα social media, ποιος είναι ο ρόλος για αυτούς από εμάς που βγάζουν το ψωμάκι τους δίνοντας expert advice;'' αναρωτιέται ειδικά τώρα που βλέπει και προ των πυλών την νέα έκδοση του Oxford Companion to Wine (σ.σ Το Ευαγγέλιο του κρασιού).

Προφανώς είναι λεπτό το θέμα και έτσι απαντάει πολύ προσεκτικά χτίζοντας το σκεπτικό της με αφετηρία ότι:

1. Η ίδια από μοναδικός ''προμηθευτής'' οινικών πληροφοριών αναγκάζεται να παλεύει για λάβει προσοχή. (σ.σ ειλικρινά δεν το πολυπιστεύω αλλά καλώς το ξεκινάει ήπια. Η Jancis δεν έχει ανάγκη κανέναν.)

2. Αν και έχει διαβάσει άπειρες θέσεις εναντίον των λεγόμενων ''ερασιτεχνικών'' σημειώσεων, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή την θέση αφού όλη της τη ζωή προσπαθεί να οπλίσει τους καταναλωτές με όσο περισσότερη πληροφορία μπορεί για να σχηματίσουν και οι ίδιοι γνώμη (σ.σ αριστοτεχνική τοποθέτηση).

3. Σε αντίθεση με τον Parker (σ.σ δρυός πεσούσης....) που πίστευε ότι υπάρχει μόνο ένας σωστός χαρακτηρισμός για κάθε κρασί εκείνη πιστεύει στο αντίθετο αφού μπορεί να υπάρχει διακύμανση από φιάλη σε φιάλη, διαφορετικές ευαισθησίες όταν δοκιμάζεις και αρκετή υποκειμενικότητα.

Στη συνέχεια αναρωτιέται ότι, μήπως τα πολλά δείγματα που λαμβάνει από παραγωγούς είναι και σημάδι ότι η εξειδίκευσή της τελικά έχει κάποια αξία. Ίσως λέει τα 40 χρόνια φούρναρης ταξιδεύοντας και ακούγοντας προσεκτικά ανά τον οινικό κόσμο κάτι να λένε και έτσι αποφασίζει να πει τι διαφοροποιεί μία επαγγελματική προσέγγιση από μία ερασιτεχνική.

1. Η δοκιμή κρασιών είναι σκληρή δουλειά (σ.σ είμαι σίγουρος ότι δυσκολεύεστε να το πιστέψετε αλλά είναι αλήθεια) και δεν έχει σχέση με ρηλάξ και απόλαυση. Πρέπει να είσαι συγκεντρωμένος, να δοκιμάζεις χωρίς προκαταλήψεις και να διαθέτεις και αντοχή αφού μερικές φορές δοκιμάζεις πάνω από 100 κρασιά.

2. Για να μην υπάρχει προδιάθεση λόγω ετικέτας αγαπάει να δοκιμάζει τυφλά όσο πιο συχνά μπορεί. (σ.σ υπάρχει κάτι πιο επαγγελματικό από αυτό;).

3. Τα παραπάνω είναι η μισή αλήθεια. Η υπόλοιπη είναι να βρεις τις σωστές λέξεις για να περιγράψεις το κρασί. (σ.σ αυτό λέγεται χτίζω ένα λεξιλόγιο και θέλει χρόνο, μεγάλη προσπάθεια ενώ καμιά φορά πρέπει να τα σκάσεις και χοντρά για να μάθεις).

Τέλος μας λέει (σ.σ για να μην την κατηγορήσει κανείς για δυσνόητες σημειώσεις) ότι γράφει απλά και με τον καταναλωτή κατά νου, εστιάζοντας σε όλες τις διαστάσεις του κρασιού (σ.σ όχι δηλαδή μόνο στα αρώματα).

Και μετά μάλλον έχοντας διαβάσει την κλασική μας ιστορία γραμμένη προ διετίας Άρχοντας των Φρούτων μας λέει ότι της κακοφαίνεται που στις ΗΠΑ βασικά βρίσκουν 10 αρώματα για ένα κρασί και άκουσον άκουσον αναφέρεται σε ψημένο καρπούζι όταν εμείς την είχαμε πει στα πεπόνια cavaillon!!! Δίνει επίσης το τελειωτικό χτύπημα αναφέροντας ότι μελέτες έχουν δείξει μεγάλες δυσκολίες στο να ανιχνευθούν παραπάνω από 4 αρώματα στη μύτη.

Καταλήγει πολύ ευγενικά και μπράβο της γι αυτό στο, όταν μερικοί από τους συναδέλφούς της μπορούν να διακρίνουν το ψημένο καρπούζι, τον άρκευθο, το σανδαλόξυλο, τον μάραθο, τσάι συγκεκριμένου στυλ, γαρδένια σε ένα μόνο κρασί τους βγάζει το καπέλο ΟΜΩΣ έχει την εντύπωση ότι σε αυτή την αρένα από γνώμες που όλοι προσπαθούν να ακουστούν ή να διαβαστούν ένας μεγάλος αριθμός σημειώσεων (reviews) γράφονται όχι για να βοηθήσουν τον καταναλωτή αλλά για να ''ευχαριστήσουν'' τους παραγωγούς και τους λιανέμπορους.

Κλείνει λέγοντας ότι μπορεί να παραμείνει στο παιχνίδι μόνο με σκληρή δουλεία για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των αναγνωστών της.

Θα ήθελα να κάνω ένα σύντομο σχόλιο στο σημείο αυτό. Είναι σαφές ότι όλοι μπορούν να έχουν μια γνώμη για το κρασί πλέον και ότι έχει ανοίξει ο κύκλος αυτών που μπορούν να μιλήσουν για το κρασί, κάτι που το θεωρώ ωφέλιμο και προοδευτικό αρκεί να γίνεται για να βοηθήσει τον καταναλωτή και όχι από συμφέρον όπως εξηγεί η Jancis παραπάνω. Η αξιοπιστία είναι το μεγάλο ζητούμενο στην οινική κοινότητα γενικά.

Τώρα, ίσως η Jancis να ανησυχεί υπερβολικά γιατί ναι μεν η νέα γενιά επικοινωνίας υπάρχει όμως δεν είμαι σίγουρος πόσο μακρυά μπορεί να ακουστεί αφού η ένταση των λεγομένων τους δεν φτάνει κατά τη γνώμη μου σε μεγάλο βάθος έχοντας συχνά επιφανειακές λήψεις. Και εξηγώ το γιατί. Όταν η μεγάλη πλειοψηφία των πωλήσεων κρασιού πραγματοποιείται στα σούπερ μάρκετ, αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές κοιτάζουν περισσότερο για την έκπτωση και να βρουν ότι φθηνότερο υπάρχει (υπάρχουν σχετικές έρευνες, δεν τις αναφέρω για οικονομία χώρου). Άρα δεν ασχολούνται με ότι λέει η μεγάλη μάζα των bloggers που στην πλειοψηφία μιλάνε για αυτά τα κρασιά, που σημαίνει ότι στα υπόλοιπα premium κρασιά ο ειδικός πάλι θα είναι ο πρωταγωνιστής.

Γιάννης (Wine Commanders)

Υ.Γ Διευκρινίζω ότι δεν θεωρώ τον εαυτό μου ως ειδικό αλλά ως ένα γευσιγνώστη, παθιασμένο communicator και ελπίζω αξιόπιστο κριτικό αν υπάρχει αυτή η έννοια στην Ελλάδα.

RELATED POSTS
16 January 2013
Η οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα έχει πείσει τους Έλληνες οινοπαραγωγούς ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν στις εξαγωγές. Αυτό που προσφέρουν στην παγκόσμια αγορά είναι ένα εύρος καλοφτιαγμένων, οικονομικά προσιτών κρασιών, ...
16 January 2013
Το κρασί Tokaji είναι από τους πιο φημισμένους επιδόρπιους οίνους στον κόσμο, με την παραγωγή του να επικεντρώνεται στο βόρειο-ανατολικό άκρο της Ουγγαρίας, την περιοχή Tokaj-Hegyalja. Θρύλοι συχνά συνοδεύουν την ...
16 January 2013
Το Chardonnay είναι μια ποικιλία που όταν παράγεται από λιγότερο φημισμένες περιοχές, έχει την δυνατότητα να είναι και συναρπαστικό και λιγότερο ακριβό, πάντα συγκριτικά με κρασιά από τη Βουργουνδία ή ...

VIDEOS

07 May 2016
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ελαττώματα του κρασιού είναι η οσμή φελλού (φελλομένο κρασί ή μπουσονέ). Τι είναι και πως γίνεται αντιληπτό; O Γιάννης Καρακάσης MW απαντά μέσα από τη ...

Pages