Το Ελληνικό κρασί στο Ηνωμένο Βασίλειο: Σε ανοδική τροχιά;
01 October 2015

Από το Τμήμα Φυσικής στον όμορφο κόσμο του κρασιού όταν και μπήκε μέσα του το μικρόβιο σε ένα από τα εστιατόρια στα οποία εργάστηκε ως φοιτητής. Ο Λευτέρης Κανδύλης Diploma WSET στην πορεία άνοιξε τα φτερά του για την αγορά του Λονδίνου στην οποία και εργάζεται αυτή τη στιγμή ως Head Sommelier στο 67 Pall Mall υπό την καθοδήγηση του Ronan Sayburn MS. O Λευτέρης είναι ο καλύτερος Έλληνας Οινοχόος για το 2015 και κατέχει το Advanced Certificate από το Court of Master Sommeliers. 

Μήπως τελικά το Ελληνικό κρασί κατακτάει την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου και πιο συγκεκριμένα του Λονδίνου; Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία τα οποία δόθηκαν από την Ελληνική Πρεσβεία στο Λονδίνο και φαίνονται στο παρακάτω γράφημα, μπορούμε να δούμε μια αύξηση των πωλήσεων, σε μια αγορά που πολλοί αναγνωρίζουν ως την πιο απαιτητική και εδραιωμένη αγορά του πλανήτη. Αλλά παίζοντας το δικηγόρο του διαβόλου διερωτώμαι, είναι σωστό να ισχυριζόμαστε ότι το ελληνικό κρασί βρίσκεται σε ανοδική τροχιά;

Πριν την απόπειρα ανάλυσης του παραπάνω γραφήματος, ας κάνουμε ένα ταξίδι στο παρελθόν και συγκεκριμένα στα τέλη της δεκαετίας του 90. Διαβάζοντας για την παγκόσμια αγορά ως μαθητής του WSET Diploma, ένα από τα πράγματα το οποίο τράβηξε την περιέργεια μου ήταν μια εξαιρετικά απότομη αύξηση των εισαγωγών κρασιού από την Ελλάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1998 και αμέσως μετά μια απότομη πτώση σε όγκο και αξία πωλήσεων, στους αριθμούς που έπαιζαν πριν τη συγκεκριμένη χρονιά. Τι είχε συμβεί; Η απάντηση βρίσκεται στα ονόματα Steve Daniels και Oddbins. Ο Steve Daniels, υπήρξε πάντα μεγάλος θαυμαστής των Ελληνικών κρασιών και αφού κεφαλαιοποίησε την εξαιρετική του επιτυχία με τα εισαγόμενα κρασιά της Αυστραλίας, πίστεψε πως η χώρα που θα αποτελέσει το επόμενο “next big thing” για την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου θα ήταν η Ελλάδα.

Ωστόσο οι άγνωστες ελληνικές ποικιλίες με τα δύσκολα στην προφορά ονόματα, η «ρετσινιά» που κουβαλούσε το Ελληνικό κρασί λόγω κακής ποιοτικά ρετσίνας, η μη ωριμότητα από την πλευρά των Ελλήνων παραγωγών στο πώς να προσεγγίσουν την αγορά, σε συνδυασμό με την έλλειψη ενδιαφέροντος από τους επαγγελματίες μιας αγοράς στην οποία κυριαρχούσαν διεθνείς ποικιλίες και στυλ κρασιών, έκαναν τα πράγματα δύσκολα. Για την ακρίβεια το πείραμα απέτυχε έτσι γυρίσαμε αμέσως στα προ-98 νούμερα.

Από τότε, χρειάστηκε να περιμένουμε σχεδόν 10 χρόνια για να δούμε μια βελτίωση στις εισαγωγές μας στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Σχεδόν με ειρωνικό τρόπο η συγκεκριμένη αύξηση το 2008, συνέπεσε με την χειρότερη οικονομική κρίση της χώρας μας που οδήγησε σχεδόν στην κατάρρευση της τοπικής αγοράς. Μιας αγοράς στην οποία για πολλά χρόνια το Ελληνικό κρασί βασιζόταν και ακόμα βασίζεται για να πουλήσει, αφού ακόμα και σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του Ελληνικού κρασιού καταναλώνεται εντός των συνόρων. Για την ακρίβεια 75% του συνόλου προορίζεται για την ελληνική αγορά. Τα λίγα κρασιά τα οποία μέχρι τότε έφευγαν στο εξωτερικό, διανέμονταν σε αγορές με μεγάλη την επιρροή του ελληνικού στοιχείου, όπως στην περίπτωση της Γερμανίας, της Αμερικής και του Καναδά με τις ισχυρές ελληνικές κοινότητες

Ωστόσο μαζί με την κρίση ήρθε και η «δίψα» των Ελλήνων οινοπαραγωγών να εξερευνήσουν το άγνωστο, δείχνοντας εξωστρέφεια προσπαθώντας να πουλήσουν στο εξωτερικό και να αντιμετωπίσουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι Έλληνες παραγωγοί άρχισαν σιγά σιγά να οργανώνονται, ακόμα και να μοιράζονται έξοδα με άλλα γειτονικά τους κτήματα, δουλεύοντας στενά προς μια καλύτερη παρουσία των περιοχών τους και προσπαθώντας να εδραιώσουν το όνομα τους στη διεθνή αγορά και να μεταδώσουν στον κόσμο το μήνυμα ότι η Ελλάδα παράγει υπέροχα κρασιά. Η Σαντορίνη αποτέλεσε την πρώτη περιοχή που κατάφερε να σχηματίσει ένα ισχυρό “brand” και το Ασύρτικο φυσικά αποτέλεσε το πρώτο ελληνικό σταφύλι παγκόσμιας κλάσης που απέκτησε φανατικό κοινό εκτός των συνόρων.

Επιστρέφοντας στο γράφημα, κάποιος μπορεί να δει ότι οι εισαγωγές του ελληνικού κρασιού είχαν μια κορύφωση το 2011, η οποία ακολουθήθηκε από μια πτώση 24.11% σε αξία το 2012 και μια περαιτέρω μικρότερη πτώση (3.56%) το 2013, πριν ανέβουν πάλι το 2014 χωρίς όμως να καταφέρουν να φτάσουν τα επίπεδα του 2011. Οι πρώτοι 7 μήνες του 2015 δίνουν εξαιρετικές υποσχέσεις, αφού οι εισαγωγές έχουν ξεπεράσει ήδη τα νούμερα του 2012 & 2013, σε μια αύξηση 63.08% σε σχέση με τον Ιούλιο της περασμένης χρονιάς και χωρίς μέσα φυσικά τους καλύτερους, για τον κρασί, μήνες του χειμώνα που έρχονται μπροστά μας. Ωστόσο το νόημα που βγαίνει από τα νούμερα είναι πως οι εισαγωγές δεν έχουν ακόμα σταθεροποιηθεί και υπάρχουν σημαντικές αυξομειώσεις. Φαίνεται πως υπάρχει αρκετός πειραματισμός από την πλευρά των εισαγωγέων με κάποια από τα πειράματα να μην πετυχαίνουν. Ωστόσο διαφαίνεται πως πλέον υπάρχει, θέληση, ενδιαφέρον και ένα καταναλωτικό κοινό, περισσότερο έτοιμο από ποτέ να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό, μοναδικό και σπάνιο.

Ο Lance Foyster MW, είναι ένας από τους εισαγωγείς ελληνικού κρασιού στο Ηνωμένο Βασίλειο και πιστεύει ότι αυτή η θετική εξέλιξη βασίζεται στην μακροχρόνια εδραιωμένη προσαρμοστικότητα των ελληνικών ποικιλιών στα ελληνικά εδάφη, σε συνδυασμό με τον σεβασμό στην παράδοση και την ιστορία που δείχνουν οι έλληνες παραγωγοί εφαρμόζοντας ωστόσο τις πιο σύγχρονες μεθόδους οινοποίησης και αμπελοκαλλιέργειας. Ως επιτυχημένος εισαγωγέας κρασιών από την Αυστρία και την Πορτογαλία βρίσκει αρκετές ομοιότητες ανάμεσα σε αυτές τις χώρες με την Ελλάδα. Η Αυστρία δυσκολεύεται να παράγει κρασιά που να είναι και ενδιαφέροντα και με χαμηλά επίπεδα τιμών, άρα είναι σχεδόν αδύνατο να ανταγωνιστεί τα φτηνά κρασιά που παράγονται σε χώρες του Νέου Κόσμου. Ενώ η Πορτογαλία με τις τόσες γηγενείς ποικιλίες είχε πρόβλημα να πουλήσει, ωστόσο αν κάποιος έκανε το βήμα προς την Πορτογαλία δεν θα αναζητούσε να αγοράσει άλλο ένα Chardonnay ή Cabernet αλλά ένα κρασί από τις υπέροχες Πορτογαλικές ποικιλίες όπως η Touriga Nacional ή Βaga και άλλες.

Ακόμα μια σημαντική εισαγωγέας ελληνικού κρασιού στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Mary Pateras, η οποία βρίσκεται στην αγορά από το 2002 είδε την αύξηση των εισαγωγών της από τα 20 κιβώτια παραγγελία στα Waitrose το 2003 στις 30 παλέτες ήδη το 2015, σημειώνοντας ότι η έκρηξη έλαβε χώρα από το 2011 και μετά. Τα Βρετανικά supermarkets, με την εκπληκτική γκάμα προϊόντων που στήνουν οι MWs αγοραστές τους και τα τεράστια budgets για προώθηση, είναι πολύ σημαντικοί παίχτες, ειδικά σε όγκους πωλήσεων, ωστόσο αυτό το οποίο τους λείπει είναι εκπαιδευμένο προσωπικό στα σημεία πώλησης. Μη περιμένετε λοιπόν κάποιος από το προσωπικό να ξέρει τι είναι το Ξινόμαυρο ακόμα και στην καλύτερη αλυσίδα supermarkets στο Λονδίνο. Λαμβάνοντας υπόψη επίσης ότι το Ελληνικό κρασί είναι πιο ακριβό από το μέσο όρο των 5.22£ ανά φιάλη που πωλείται στο UK και τις συγκεκριμένες στρατηγικές πώλησης και ανακύκλωσης στοκ των supermarkets, είναι εύκολο να υποβιβαστεί η εικόνα ενός προϊόντος που πωλείται στο ράφι τους. Τα supermarkets είναι μια πολύ σημαντική περίπτωση αλλά θέλουν συγκεκριμένη στόχευση και πολιτική, τομέας στον οποίο η Mary Pateras τα έχει καταφέρει πολύ καλά όπως τα νούμερα πωλήσεων της δείχνουν.

Καταλήγοντας σε ένα συμπέρασμα, θα ήθελα να πω πως νιώθω ευτυχής που βλέπω την αύξηση του ενδιαφέροντος για το ελληνικό κρασί τόσο ανάμεσα στους sommeliers και τους επαγγελματίες του κρασιού, όσο και στους καταναλωτές αλλά ακόμα σε μικρότερο βαθμό. Η αλήθεια είναι πως κάνουμε τα πρώτα μας βήματα και χρειάζονται αρκετά πράγματα να αλλάξουν. Για παράδειγμα ο υπερβολικός ενθουσιασμός με τη χρήση του βαρελιού από τους Έλληνες παραγωγούς και το πεδίο που λέγεται συσκευασία και ετικέτα. Χρειάζεται πραγματικά να δουλέψουμε πολύ περισσότερο γιατί είναι πραγματικά κρίμα ένα πολύ καλό κρασί να απορρίπτεται για αυτό το λόγο. Μια ολόκληρη ερευνητική εργασία ενός MW μαθητή ήταν πάνω στη συσκευασία και τις ετικέτες των κρασιών. Ρίξτε μια ματιά στο τι κάνουν οι Ισπανοί. Μπείτε μέσα σε μια κάβα στη Μαδρίτη ή την Μπαρτσελόνα και οι ετικέτες των Ισπανικών κρασιών που θα δείτε στο ράφι θα σας πάρουν τα μυαλά.

Τώρα είναι το σωστό momentum για το Ελληνικό κρασί και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε 1000%. Πρέπει να εδραιώσουμε τις τοπικές μας ποικιλίες και να τις κάνουμε γνωστές στον κόσμο. Το ταξίδι των Masters of Wine πριν από δύο χρόνια στην Ελλάδα ήταν ένα θετικό πρώτο βήμα και χρειάζεται από δω και στο εξής να εστιάσουμε σε καλύτερη προώθηση, ξεκινώντας μέσα από την ίδια τη χώρα μας και τι κρασιά πουλάμε στα εκατομμύρια τουρίστες που μας επισκέπτονται κάθε χρόνο. Η έκρηξη των wine-bars είναι επίσης πολλά υποσχόμενη, ακόμα και η Ρετσίνα, ένα κρασί το οποίο θα έπρεπε να βρίσκεται στο πάνθεον με τα Sherry και τη Madeira, ευτυχώς έχει αρχίσει να αποκτάει το κοινό του, όπως κάθε αυθεντικό κρασί θα έπρεπε. Το παράδειγμα του εστιατορίου Opso στη Marylebone, το οποίο σερβίρει ρετσίνα με το ποτήρι, δείχνει πως όταν η μοντέρνα προσέγγιση συναντάει την παράδοση και η ποιότητα αντικατοπτρίζεται στο ποτήρι μπορεί να κάνει τους καλεσμένους να ξεπεράσουν όποιες αρνητικές επιρροές είχαν στο παρελθόν. Έχουμε την καρδάρα με το γάλα, ας μη την κλωτσήσουμε αυτή τη φορά.

Λευτέρης Κανδύλης

RELATED POSTS
16 January 2013
Η οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα έχει πείσει τους Έλληνες οινοπαραγωγούς ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν στις εξαγωγές. Αυτό που προσφέρουν στην παγκόσμια αγορά είναι ένα εύρος καλοφτιαγμένων, οικονομικά προσιτών κρασιών, ...
16 January 2013
Το κρασί Tokaji είναι από τους πιο φημισμένους επιδόρπιους οίνους στον κόσμο, με την παραγωγή του να επικεντρώνεται στο βόρειο-ανατολικό άκρο της Ουγγαρίας, την περιοχή Tokaj-Hegyalja. Θρύλοι συχνά συνοδεύουν την ...
16 January 2013
Το Chardonnay είναι μια ποικιλία που όταν παράγεται από λιγότερο φημισμένες περιοχές, έχει την δυνατότητα να είναι και συναρπαστικό και λιγότερο ακριβό, πάντα συγκριτικά με κρασιά από τη Βουργουνδία ή ...

VIDEOS

07 May 2016
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ελαττώματα του κρασιού είναι η οσμή φελλού (φελλομένο κρασί ή μπουσονέ). Τι είναι και πως γίνεται αντιληπτό; O Γιάννης Καρακάσης MW απαντά μέσα από τη ...

Pages