Φυσικά κρασιά (Natural wines): Τα συν και τα πλην με απλά λόγια
16 July 2015

Στα τέλη Μαΐου διοργανώθηκε στο Λονδίνο η έκθεση RAW, αποκλειστικά με ''φυσικά κρασιά'' που είναι το ''παιδί'' της That Crazy French Woman, Isabel Legeron MW (Master of Wine). Μια και φέτος η Αγγλία απουσίαζε πλήρως ως προορισμός ταξιδιού, θεώρησα ως καλή ιδέα να κάνω τσεκ-ιν στη RAW και να δοκιμάσω επί 2 ημέρες καμιά διακοσαριά από τα λεγόμενα ''φυσικά'' κρασιά για να έχω πλήρη άποψη του τι παίζει.

Όταν δε στην παρέα προστέθηκε ο εξαιρετικός οινοποιός Νίκος Καρατζάς (του οποίου με ενδιαφέρον περιμένουμε τις επόμενες κινήσεις μετά την αποχώρησή του από το Κτήμα Παυλίδη), τότε πραγματικά ενθουσιάστηκα. Πριν όμως ασχοληθούμε με τα κρασιά σκέφτηκα ότι είναι καλό να γνωρίζουμε για τι μιλάμε!

Τα προβλήματα με τα φυσικά κρασιά

Η κλασική πρώτη δύσπνοια με τα ''φυσικά'' κρασιά ξεκινάει από το όνομά τους που σαφέστατα υπονοεί ότι τα υπόλοιπα κρασιά είναι μη-φυσικά και μάλλον κατώτερης ποιότητας. Τα ζόρια όμως μεγαλώνουν αφού δεν υπάρχει καν επίσημος ορισμός του τι είναι φυσικό κρασί  βασικά γιατί.....πως είναι δυνατόν να ορίσεις κάτι ως φυσικό όταν αποδεδειγμένα σε κάποιο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας θα υπάρξει ανθρώπινη επέμβαση.

Ακόμα και η Crazy French Woman στο σχετικά απλοϊκό της βιβλίο Natural Wine παραδέχεται ότι ο όρος φυσικό κρασί είναι όχι μόνο άστοχος αλλά δημιουργεί επιπρόσθετα σύγχυση στον καταναλωτή για το τι κρύβεται από πίσω.

Υπάρχει ακόμα το θέμα κατά πόσο χρησιμοποιείται με μία μαρκετινίστικη χροιά λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν τα natural wines (σε συγκεκριμένα σημεία πώλησης) ή αν πράγματι εκφράζουν μία αυθεντική φιλοσοφία του παραγωγού.

Η φιλοσοφία του nothing added, nothing taken 

Ανεξάρτητα τι θέλει να πει ο ποιητής με τα φυσικά κρασιά υπάρχει μία συμφωνία για ελάχιστες παρεμβάσεις με την υιοθέτηση του πρωτοκόλλου nothing added-nothing taken που επιτρέπει την προσθήκη ελάχιστων θειωδών στην εμφιάλωση (για προστασία κυρίως από την οξείδωση). Όσοι θέλουν λίγη περισσότερη ανάλυση μπορούν να ρίξουν μία ματιά στους όρους που γίνονται δεκτά τα δείγματα στην έκθεση RAW που μετά την επιτυχία στο Λονδίνο ετοιμάζεται φέτος και για Βερολίνο.

Τα παρουσιάζω συνοπτικά ξεκινώντας από την καλλιέργεια που θα πρέπει να είναι πιστοποιημένη οργανική ή βιοδυναμική (γιατί όχι και η ολοκληρωμένη διαχείριση/sustainable viticulture;) με τα σταφύλια να έχουν τρυγηθεί με τα χέρια. Στο οινοποιείο δεν επιτρέπονται οι εμπορικές ζύμες και τα σχετικά ένζυμα, λυσοζύμες, βιταμίνες, DAP κλπ ενώ τα ολικά θειώδη περιορίζονται κάτω από τα 70mg/lt (τα ανώτατα όρια είναι 150mg στα κόκκινα και 200mg στα λευκά). Αυτά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά μαζί με την απουσία της λεγόμενης βαριάς επεξεργασίας (heavy manipulation) για μείωση αλκοόλης, μείωση πτητικής οξύτητας, συμπύκνωση μούστου και τα σχετικά.

Παραδόξως δεν υπάρχει περιορισμός για την ωρίμαση! Θα περίμενε κάποιος εδώ τον αποκλεισμό της ωρίμασης σε νέο βαρέλι που είναι γενικά αποδεκτό ότι μασκαρεύει τον αρωματικό χαρακτήρα του κρασιού αν και όταν το βαρέλι είναι υψηλότατης ποιότητας είναι τόσο καλά χωνεμένο στο κρασί που δύσκολα το εντοπίζεις.

Στο stand της Γεωργίας που διαθέτει μακρά οινοποιητική παράδοση σε qvevris (είδος αμφορέα που είναι θαμμένος στη γη) Στο stand της Γεωργίας που διαθέτει μακρά οινοποιητική παράδοση σε qvevris (είδος αμφορέα που είναι θαμμένος στη γη)

 

Οι μεν και οι δε

Γρήγορα το κίνημα των natural wines δημιούργησε εκατέρωθεν ένα πιστό κοινό. Από την μία είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι μόνο στα φυσικά κρασιά υπάρχει η καθαρότητα της έκφρασης του φρούτου και από την άλλη είναι όσοι σκίζουν τα διπλώματά τους λέγοντας ότι τα φυσικά κρασιά έχουν ελαττώματα (μυρίζουν άσχημα ή είναι οξειδωμένα) και ότι είναι απλά τρικ για να πουληθούν μερικές φιάλες που αλλιώς θα έμεναν στα αζήτητα.

Αίσθηση είχε προκαλέσει πριν 3 χρόνια όταν ο αρκετά γνωστός οινοποιός στην περιοχή Savennieres του Λίγηρα Nicolas Joly καταφέρθηκε ενάντια των παραγωγών φυσικών κρασιών αναφέροντας ότι ''ο όρος φυσικό κρασί δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα συρτάρι για να μπουν όλοι οι οινοποιοί που δεν προσπάθησαν αρκετά για να γίνουν οργανικοί ή βιοδυναμικοί''. Φοβερό καρφί δεν το συζητάω αν και μετά προσπάθησε κάπως να το μαζέψει.

Στο διά ταύτα

Είναι εξαιρετικά πιθανό η όλη συζήτηση για τα φυσικά κρασιά να έχει περισσότερο συναισθηματική αξία με μεγάλες δόσεις νοσταλγίας, επιστροφής στη φύση με κατσικούλες, κοτούλες και απαστερίωτα τυριά. Είναι επίσης αλήθεια ότι αρκετά (για να μην πω πολλά) φυσικά κρασιά είναι κακοφτιαγμένα, που όπως μου αρέσει να λέω ευγενικά, είναι δύσκολο να τα απολαύσει και ο πιο περιπετειώδες καταναλωτής. Από την άλλη οφείλουμε να είμαστε open-minded και όταν δοκιμάσουμε ένα καλό παράδειγμα να το υποστηρίξουμε.

Ας μην κρυβόμαστε όμως πίσω από το δάχτυλό μας! Εδώ μιλάμε για κρασιά που δεν είναι εύκολα, λευκά που έχουν γίνει με ερυθρή οινοποίηση και επαφή με τα φλούδια για 8 μήνες, ενίοτε με τανίνες που ντροπιάζουν αυτές του Ξινόμαυρου και κόκκινα κρασιά με τόσο ζωικά αρωματικά που μπροστά τους το Mourvedre μυρίζει τριαντάφυλλο και μάγουλο βερίκοκο.

Υποστηρίζω πάντα ότι καλά κρασιά μπορούν να γίνουν με διάφορους τρόπους και ότι δεν υπάρχει μία μόνο αλήθεια στο κρασί αλλά διαφορετικές κατευθύνσεις. Είναι αλήθεια ότι υπάρχει ένα ξεχείλωμα τόσο σε πρόσθετα (additives) στο κρασί όσο και στην παραγωγική διαδικασία και είμαι πιο πολύ ενάντια σε αυτό εκτός αν είναι ειλικρινές και αναφέρεται κάπου (κατά προτίμηση στην πίσω ετικέτα). Με αυτό το σκεπτικό είναι λογικό να αναζητώ μία ίσως πιο ειλικρινή έκφραση αλλά και εκεί θέλει πολύ ψάξιμο αλλά και τύχη για να μπορέσεις να πιεις κάτι αξιόλογο

Συνεχίζεται με το δεύτερο μέρος όπου μαζί με τον Νίκο Καρατζά ξεχωρίζουμε τα κρασιά που μας άρεσαν στη RAW!

Γιάννης (The Wine Commanders)

#InVinoVeritas

RELATED POSTS
16 October 2014
Αμέσως μετά την προβολή της ταινίας Natural Resistance η σκυτάλη πέρασε στο Fabrico de Vino όπου παρέα με τον Τζόναθαν Νόσιτερ δοκιμάσαμε και ελληνικά κρασιά που η πρόσκληση τα περιέγραφε ως ''φυσικά ...
13 February 2016
Αναρωτιέστε τι νέο έχει να δείξει ο ελληνικός αμπελώνας και το ελληνικό κρασί γενικά; Έχετε ακούσει ''κάτι'' για βιοδυναμική καλλιέργεια, ''φυσικά'' και πορτοκαλί κρασιά, αμφορείς αλλά και πιο πρόσφατα για βυθισμένες Σαντορίνες;  Σας ...
16 January 2013
Η οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα έχει πείσει τους Έλληνες οινοπαραγωγούς ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν στις εξαγωγές. Αυτό που προσφέρουν στην παγκόσμια αγορά είναι ένα εύρος καλοφτιαγμένων, οικονομικά προσιτών κρασιών, ...

VIDEOS

07 May 2016
Ένα από τα πιο συνηθισμένα ελαττώματα του κρασιού είναι η οσμή φελλού (φελλομένο κρασί ή μπουσονέ). Τι είναι και πως γίνεται αντιληπτό; O Γιάννης Καρακάσης MW απαντά μέσα από τη ...

Pages